ผลิตภัณฑ์บ้านเชียง…

ของฝากจากเมืองอุดร

ผลิตภัณฑ์บ้านเชียง เครื่อปั้นดินเผาที่ก๊อบปี้ลอกเลียนแบบมาจากเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงโบราณ อายุ 5,000 ปี จัดเป็นสินค้าโอท็อปสร้างรายได้แก่ชาวบ้านในพื้นมากทีเดียว โดยเฉพาะกลุ่มนักท่องเที่ยว ซึ่งมักจะซื้อติดไม้ติดมือกลับบ้าน ทำให้เศรษฐกิจท้องถิ่นลื่นไหล กระจายอยู่ในชุมชน

          

                     

 

           คุณอุ้ม จากร้านบ้านเชียง 5,000 ปี ซึ่งผลิตเครื่องปั้นดินเผา สินค้าโอท็อปบ้านเชียง บอกว่า ตั้งแต่มีการขุดพบชุมชนโบราณ คือ ดินเผาในแบบของ “บ้านเชียง” ได้สร้างลักษณะเฉพาะให้กับหมู่บ้านเป็นอย่างมากและแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ จึงเป็นจุดเริ่มของผลิตภัณฑ์  OTOP ในเอกลักษณ์ของบ้านเชียง  อ.หนองหาน  จ.อุดรธานี  ซึ่งได้จัดทำของที่ระลึกเครื่องปั้นดินเผา อาทิเช่น หม้อ ไห แจกันรูปแบบต่าง ๆ ที่มีลายเลียนแบบเครื่องปั้นดินเผาที่ขุดค้นพบบริเวณบ้านเชียง จำหน่ายให้แก่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนในแต่ละวัน

 

                               

 

           “ขั้นตอนการปั้นหม้อเริ่มจากการเตรียมดิน ซึ่งดินที่ใช้มี 2 ลักษณะคือ ดินเหนียวละเอียดและดินเชื้อ  ดินเหนียวละเอียด  คือดินเหนียวที่ชาวบ้านได้มาจากแหล่งดินใกล้หมู่บ้าน  เมื่อขุดมาได้แล้วจะนำมาผึ่งแดดให้แห้ง แล้วทุบให้ละเอียด แยกสิ่งเจือปนจำพวกเศษหินเศษไม้ออก จากนั้นก็พรมน้ำให้ชื้นคลุมด้วยผ้าพลาสติกทิ้งไว้  2  คืน ก็นำมาใช้ได้ ส่วนดินเชื้อ คือดินที่เป็นส่วนประกอบสำคัญที่ช่วยให้เครื่องปั้นดินเผาไม่แตกร้าวใน”
           คุณอุ้ม บอกว่า ขั้นตอนการปั้นและการทำดินเชื้อ เริ่มจากเอาดินเหนียวผสมแกลบในอัตราส่วนหนึ่งต่อหนึ่ง เทน้ำลงไปแล้วย่ำให้เข้ากันสนิทจนดินข้น  ปั้นเป็นก้อนกลม ๆ ขนาดผลส้มโอนำไปผึ่งแดดให้แห้ง แล้วนำไปเผาจนสุก จากนั้นก็นำมาตำในครกไม้ให้ละเอียด เอาผงดินไปร่อนในตะแกรง ก็จะได้ดินเชื้อเนื้อละเอียดขนาดเท่าเม็ดสาคูพร้อมที่จะนำไปใช้ปั้น เมื่อได้ดินเชื้อและดินเหนียวตามต้องการก็จะนำมาผสมกันในอัตราส่วน 1 ต่อ 1 นวดให้เข้ากันแล้วขึ้นรูปโดยใช้หินดุรองเป็นรูปด้านในใช้ไม้ตีด้านนอกตามรูปโค้งของหินดุหลังจากตากแห้งจนได้ที่แล้วก็นำไปเผาด้วยฟางข้าวและไม้ฟืนหรือที่เรียกว่า “เตากลางแจ้ง” 
           ทั้งนี้ เป็นเครื่องปั้นดินเผาประเภทหม้อไห ทางร้านจะเขียนลายเลียนแบบเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงเหมือนในอดีต แต่ละลายมีรูปแบบที่แตกต่างกัน เช่น ลายก้นหอย ลายรูปสัตว์ และลายตามจินตนาการต่าง ๆ เครื่องปั้นดินเผาหม้อลายบ้านเชียง สามารถนำไปเป็นของประดับตกแต่งบ้าน สถานที่ต่าง ๆ หรือเป็นภาชนะใส่ของได้ ทำให้ผู้พบเห็นได้สัมผัสถึงบรรยากาศสมัยบ้านเชียง ซึ่งหม้อลายบ้านเชียงมิได้ละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาของผู้ใด เป็นภูมิปัญญาของช่างที่นำลายของเครื่องปั้นดินเผาบ้านเชียงในสมัยโบราณมาเขียนใหม่เพื่อให้ชนรุ่นหลังได้ศึกษา
           เครื่องปั้นดินเผาโอท็อปบ้านเชียง นอกจากจะมีจำหน่ายในบ้านเชียงแล้ว คุณอุ้ม ยังนำไปเปิดบู๊ธจำหน่ายตามงานแสดงสินค้าทั่วไป โดยล่าสุด ได้นำไปจำหน่ายในงานท่องเที่ยวไทย  ณ สวนลุมพินี กรุงเทพมหานคร ให้คนกรุงได้ซื้อหา ไม่ต้องมาไกลถึงบ้านเชียง...

 

         

วันที่ 11 ก.ย. 2560